ضد آفتاب ها مواد شیمیایی هستند که از نفوذ نور خورشید به پوست جلوگیری می کنند. این مواد از طریق بازتاب، جذب یا متفرق سازی اشعه ماوراء بنفش خورشید اثر می کنند. هدف از استفاده از ضدآفتاب، جلوگیری و یا کاهش اثرات مضر اشعه ماوراء بنفش خورشید بر روی پوست مانند آفتاب سوختگی و سرطانهای پوستی است. کلیه کسانی که در معرض نورخورشید قرار دارند می بایستی از ضد آفتاب استفاده کنند.  

ضد آفتاب ها بر اساس نحوه کارکردشان به دو نوع کلی طبقه بندی می شوند:

1. ضد آفتاب فیزیکی
2. ضد آفتاب شیمیایی

ضد آفتاب فیزیکی

ضد آفتاب های فیزیکی از رنگدانه های غیر محلول تشکیل شده اند؛ مثل کالامین، اکسید دوزنگ، تیتانیوم دی اکسید. این ترکیبات غیر محلول بوده و لایه هایی بر روی پوست ایجاد می کنند و چون این لایه ها هم مات و هم کاملاً به هم فشرده هستند، تشعشعات ماوراء بنفش را قبل از رسیدن به پوست متفرق یا منعکس می کنند. در صورتی که از این مواد به مقدار کافی و به مدت کافی استفاده شوند، مانع برنزه شدن و آفتاب سوختگی می گردند. این نوع ضد آفتاب ها معمولا اثر ضدآفتاب کاملی دارند ولی به دلیل برخی مشکلات آن، بیشتر جنبه پزشکی دارند و در شرایط معمول کمتر مورد استفاده قرار می گیرند.

مشکلات ضدآفتاب های فیزیکی: این ضدآفتابها تا حدودی تعریق پوست را مختل می کنند و نهایتاً باعث گرم شدن محل استفاده می شوند. از طرف دیگر، چون چسبنده هستند و به پوست حالت مات می دهند، از نظر زیبایی برای بسیاری افراد غیر قابل پذیرش هستند. این فرآورده ها براحتی شسته نمی شوند و ار آنجایی که در برابر گرمای خورشید ذوب می شوند، چند ساعت پس از مصرف دیگر محافظت مؤثری ایجاد نمی کنند. بطور کلی این ضد آفتاب ها بدلیل ظاهرشان و نیز به دلیل خاصیت چرب کنندگی و جذب گرد و غبار، کمتر مورد استفاده قرار می گیرند.

ضد آفتاب شیمیایی

این ضد آفتاب ها، ترکیبات شیمیایی محلول در آب یا روغنی اند که کاملاً بر روی پوست حل شده و اشعه ماوراء بنفش خورشید را جذب می کنند. از آنجایی که این مواد محلول اند، بر روی پوست دیده نمی شوند و به همین دلیل از نظر زیبایی قابل پذیرش ترند. 

بهتر است نیم ساعت قبل از تماس با آفتاب آن را بر روی پوست بمالید، زیرا این کار موجب افزایش اثر ضد آفتاب هنگام تابش نور خورشید می شود.

به جز در کودکان زیر 2 سال و زنان حامله، برای استفاده از ضد آفتاب هیچ محدودیتی وجود ندارد. کودکان زیر 6 ماه را باید کمتر در مقابل آفتاب قرار دهیم؛ زنان حامله می بایستی زیر نظر پزشک از ضد آفتاب استفاده کنند. در کودکان روزانه 15 دقیقه تابش مستقیم نور خورشید برای ساختن ویتامین D کافیست و بیشتر از آن لزومی ندارد.

همه ضد آفتاب ها به یک میزان اثرات محافظتی ندارند. برای آنکه بدانیم هر ضد آفتاب به چه میزان محافظت ایجاد می کنند باید SPF ضد آفتابی را که خریداری می کنیم بدانیم. هر چقدر میزان SPF بالاتر باشد میزان محافظت ایجاد کننده توسط آن بالاتر است.  SPF بیانگر مدت زمان تماس بدون خطر با نور خورشید درصورت استفاده از آن ضدآفتاب است؛ مثلاً اگر فردی 12 دقیقه پس از تماس با نور خورشید دچار علائم آفتاب سوختگی می گردد، با استفاده از ضد آفتاب SPF=10 می تواند 10 برابر این مدت زمان (120 دقیقه) در تماس با نور خورشید باشد. ضدآفتاب با SPF زیر 15 در برابر نوع مضر اشعه ماوراء بنفش خورشید (UVA)  اثر محافظتی ندارد. بنابراین همیشه باید از ضد آفتاب های بالای 15 استفاده کرد. هر چقدر پوست فرد روشن تر باشد باید از ضد آفتاب با قدرت بالاتر استفاده کند. ضد آفتاب با SPF=30 برای اغلب افراد مناسب است.

توجه داشته باشید که ضد آفتاب با SPF=60 نسبت به SPF=30 فرق زیادی ندارد و قدرت ضد آفتاب با شماره آن بطور مستقیم بالا نمی رود. 

1. در مواردی که طول مدت تابش اشعه زیاد است بهتر است هر 2 ساعت ضد آفتاب را تکرار کنید (حتی در مورد ضد آفتاب های قوی).

2. اکثر ضد آفتاب ها محلول در آب بوده و با شستشو و شنا پاک می شوند.
 
3. برای افزایش اثر ترکیبات ضد آفتاب بهتر است نیم ساعت قبل از قرار گرفتن درمعرض نور خورشید، ضدآفتاب استفاده شود.

4. مصرف ترکیبات ضد آفتاب در کودکان کمتر از 6 ماه ممنوع بوده و در زنان حامله نیز بهتر است از مصرف آنها خودداری شود. بهتر است مصرف ضد آفتاب را در کودکان پس از 2 سالگی شروع کنیم و حتماً از ضد آفتاب های ویژه کودکان استفاده کنیم. 
 
5. تابش نور خورشید به مدت 15 دقیقه در روز به دست یا صورت و یا بدن برای تولید مقادیر کافی ویتامین D فعال و نیز سایر اثرات مفید نور خورشید کافیست.

6. توجه داشته باشید که هنگام کوهنوردی و یا شنا و قدم زدن در کنار دریا و یا پیاده روی در ساعات وسط روز تنها از ضد آفتاب استفاده نکنید بلکه از وسایل حفاظتی دیگر نظیر سایه بان، کلاه و عینک آفتابی و پوشش مناسب نیز استفاده کنید.

اثرات مضر آفتاب بر روی پوست به ویژه در ساعات وسط روز همیشه بیشتر از منافع آن است. از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید اجتناب کنید.

منبع: http://www.javanesalem.ir/information-dermatology-antisolars-fa.html

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5