نوشته شده توسط: admin در مورخ : اسفند ۲۶, ۱۳۸۶ نظر
لزوم آشنایی دانش آموزان با مکانیسم های برنامه ریزی تحصیلی از آنجا كه دانشآموزان امروز مسوولان، صاحبنظران و متخصصان فرداي جامعه اسلامي كشورمان ميباشند و با توجه به گستردگي علم، تكنولوژي و تحولات روزافزون فرهنگي- اجتماعي در جهان، امروز كسب اصول مديريت و آموزش و آشنايي با شيوههاي برنامهريزي تحصيلي، شغلي، زندگي و... يك امر لازم و ضروري براي دانشآموزان به خصوص در دوره متوسطه ميباشد. زمينهسازي براي شناخت شيوههاي برنامهريزي و پي بردن به اهميت آن در كاربردي كردن در آينده و زندگي براساس نظريهها و يافتههاي علمي در مديريت و اداره جامعه، يك ضرورت براي دانشآموزان آيندهساز كشور ميباشد.
كاركردهاي مديريت
مديريت فعاليت و فرآيند مهم و اساسي است كه در نيل به اهداف يك ضرورت تام دارد.
هنري فايول نخستين صاحب نظري است كه مديريت را به وظايف پنجگانه زير تفكيك كرده است:
برنامهريزي، يعني پيشبيني و پيشنگري و تدارك وسايل و امكانات مادي و منابع نيروي انساني براي آينده كه يكي از مهمترين اصول مديريت تلقي ميشود. به عبارت ديگر مديريت داراي دو كاركرد تصميمگيري و اجراي تصميم ميباشد.
البته علاوه بر اولويت برنامهريزي، اصول پنجگانه با يكديگر رابطه متقابل دارند.
امروز صاحبنظران علم مديريت، برنامهريزي (تصميمگيري) را با مديريت مترادف دانسته و آن را قلب تپنده سازمان تلقي ميكنند.
برنامهريزي فرآيند تصميمگيري و پيشبيني درباره كار و فعاليت در آينده است. به عبارتي برنامهريزي، تعيين و تعريف هدفها، تدارك امكانات و منابع مادي و انساني براي تحقق اهداف سازمان است.
برنامهريزي شامل چهار مرحله زير ميباشد:
1- هدفگذاري: تعيين هدفها و اولويت آنها.
2- پيشبيني: بررسي و پيشنگري منابع و امكانات براي تحقق اهداف.
3- بودجهبندي: تشخيص فعاليتها و اقداماتي كه با استفاده از منابع و امكانات صورت خواهد گرفت.
4- تعيين خط مشيها، روشها و ملاكهاي عمليات.
اهميت و فوايد آموزش برنامهريزي به دانش آموزان
همانگونه كه در علم مديريت، برنامهريزي در درجه اول اهميت قرار دارد، آموزش آن به دانشآموزان نيز نقش حياتي و مؤثر در زندگي آتي آنها دارد، چون دانشآموزان با برنامهريزي از وقت و انرژي خود به نحو مطلوب استفاده ميكنند و از بلاتكليفي خارج ميشوند. از فوايد ديگر برنامهريزي ميتوان به موارد زير اشاره كرد:
1- جهتدهي به تحصيل و كار دانشآموزان.
2- توجه بيشتر به اهداف كوتاه و بلندمدت.
3- پرهيز از فعاليتهاي تكراري و بيثمر.
4- ايجاد هماهنگي بين خانه و مدرسه.
5- ايجاد انگيزه براي تحصيل.
6- ايجاد و تقويت روحيه نظم و انضباط.
7- انجام بهموقع تكاليف.
8- كنترل جدي اولياء بر فرزندان خود در امور تحصيل و فراغت.
9- ايجاد و تقويت روحيه كمالطلبي.
10- ايجاد و تقويت روحيه رقابت سالم در بين دانشآموزان.
11- نظارت و ارزشيابي ميزان پيشرفت تحصيلي.
12- فرهنگسازي در بين دانشآموزان براي مطالعه منظم و مستمر.
13- استفاده بهينه از وقت براي تحصيل و تفريح.
14- علاقهمندي به مطالعه و جلوگيري از خستگي و افسردگي دانشآموزان.
15- افزايش خودباوري- خود اتكايي.
16- ايجاد روحيه توانمندي براي غلبه بر مشكلات براساس برنامهريزي.
17- افزايش روحيه اعتماد به نفس، هويت و ارزشمندي در جامعه.
18- ارتقاء سطوح علمي و آگاهي دانشآموزان.
19- تسريع و تسهيل در يادگيري.
20- شناخت ميزان تواناييهاي خود و شناخت وضعيت فعلي و تصميمگيري براساس آن.
معايب فقدان برنامهريزي درسي براي دانشآموزان
بخش عمدهاي از دانشآموزان به خصوص در مناطق شهري، از امكانات لازم براي ادامه تحصيل از قبيل مدرسه (فضا) و معلم برخوردار هستند و اولياء آنها براي سرنوشتشان احساس مسؤوليت و دلسوزي داشته و در حد امكان براي ادامه تحصيل آنها، امكانات لازم را فراهم ميكنند اما بخش عمدهاي از افت تحصيلي دانشآموزان به خصوص در دوره راهنمايي و متوسطه، نداشتن يك برنامهريزي صحيح و روشن و در نتيجه نداشتن يك هدف روشن است كه امكان استفاده مناسب از زمان و انرژي فراهم نميشود. لذا دانشآموزان براي پيشرفت تحصيلي و موفقيت در كسب مسؤوليتهاي مهم كشوري در آينده، بايد با برنامههاي ثابت و موقت يا كوتاهمدت و برنامههاي راهبردي و عملياتي آشنايي داشته باشند كه براساس آن زندگي و تحصيلات خود را يك روند منظم و منطقي كه لازمه شكوفايي استعداد و رشد و ترقي آنان ميباشد. بهبود و اعتلاء بخشند
در اين راستا يكي از مهمترين وظايف نهاد آموزش و پرورش با همكاري و هماهنگي خانوادهها، آشنا نمودن دانشآموزان با مكانيزمها و روشهاي برنامهريزي در امور تحصيلي و زندگي است كه با فقدان اين درس، به صورت جدي يك خلاء در برنامههاي درسي دانشآموزان احساس ميشود كه انشاءا... با تدبير و همت والاي مسؤولان آموزش و پرورش در حوزههاي برنامهريزي درسي، معاونت پرورشي و ساير معاونتهاي مربوطه، شاهد عملياتي و راهبردي نمودن روشهاي برنامهريزي تحصيلي و زندگي براي دانشآموزان عزيز كشورمان باشيم تا آنان از بلاتكليفي خارج شوند، افرادي هدفمند، منضبط و مسؤوليتپذير در جامعه باشند و در پيشبرد اهداف مقدس تعليم و تربيت و تحولات عظيم رشد و ترقي اجتماعي- اقتصادي سهيم باشند.
منابع و مأخذ:
1- مقدمات مديريت آموزشي، دكتر علي علاقهبند 2- مديريت فرهنگي، محمدعلي حاجي دهآبادي 3- دفتر برنامهريزي به روش قلمچي 4- مديريت و رهبري آموزشي، محمدعلي طوسي 5- فصلنامه مديريت در آموزش و پرورش به نقل از :http://www.azimi4.blogfa.com/post-39.aspx